TUCSA’dan çelik manifestosu: Beş yılda yüzde 15 hedefi
Türk Yapısal Çelik Derneği (TUCSA), Türkiye'nin çelik üretim gücünü güvenli kentlere, endüstriyel yapı üretimine ve yüksek katma değerli ihracata dönüştürmek için yeni dönem yol haritasını açıkladı. Derneğin yeni yönetim kurulunun kamuoyuyla paylaştığı "Çelik Gibi Sağlam Bir Türkiye İçin" manifestosunun merkezinde, yapı stokunda çeliğin payını önümüzdeki beş yılda en az yüzde 15'e çıkarma hedefi bulunuyor.
"Geleceği Çelikle Kurmak: Afete Dirençli, Sürdürülebilir, İnşaat'ta Endüstriyelleşen Türkiye" başlıklı toplantıda açıklanan manifesto; kamu politikalarından yatırım kararlarına, tasarımdan üretim ve uygulamaya kadar yapı sektöründe bütüncül bir dönüşüm öngörüyor. TUCSA, bu dönüşüm için kamuya mevzuatta adım atma, yatırımcılara endüstriyel yapım modellerini tercih etme, vatandaşlara ise güvenli yapı talep etme çağrısında bulunuyor.
"Güvenli yapı bir sistem meselesidir"
TUCSA Yönetim Kurulu Başkanı Selami Gürel, derneğin yeni dönem hedefinin sektörün büyümesinin ötesine geçtiğini belirterek Türkiye'nin yapılaşma kültürünü ve üretim anlayışını dönüştürme sorumluluğuna dikkat çekti.
Türkiye'nin çelik üretim altyapısı ve mühendislik birikiminin yapı güvenliği için daha etkin kullanılması gerektiğini vurgulayan Gürel, "Mevcut alışkanlıklarla geleceğin ihtiyaçlarına cevap veremeyiz" dedi. Kamu, sanayi, mühendislik ve yatırım dünyasını ortak hedef etrafında buluşmaya çağıran Gürel, yaklaşımını şöyle özetledi: "Amacımız yalnızca daha fazla çelik yapı üretmek değil, daha güvenli, sürdürülebilir ve rekabetçi bir Türkiye'nin inşasına katkıda bulunmak. Güvenli yapı bir marka veya malzeme tercihi değil, bir sistem meselesidir."
Kamusal yapılar ve kentsel dönüşüm öncelikli
Manifestonun ayrıntılarını paylaşan TUCSA Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Melih Şimşek, derneğin değerlendirmesine göre Türkiye'de yapı stokunda çeliğin payının yüzde 3–5 seviyesinde bulunduğunu söyledi. Beş yılda en az yüzde 15 hedefi doğrultusunda okul ve hastane gibi kamusal yapılarda, kentsel dönüşüm projelerinde ve konut sektöründe yapısal çeliğin kullanımının yaygınlaştırılması amaçlanıyor.
Şimşek, güvenli yapılaşmanın yanı sıra üretimin daha kontrollü hale getirilmesini, dönüşümün hızlandırılmasını ve sanayinin katma değerinin artırılmasını hedeflediklerini belirtti. Bu hedeflerin uygulamaya geçmesi için kamu politikaları, finansman ve yatırım kararları ile tasarım ve üretim süreçlerinin birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.
"Yapı Fabrikaları" ile yeni üretim modeli
TUCSA'nın dönüşüm önerisinin önemli ayaklarından birini, yapı üretiminin büyük bölümünü şantiyeden fabrikaya taşıyan "Yapı Fabrikaları" yaklaşımı oluşturuyor. Modüler çelik yapıların kontrollü üretim ortamında hazırlanıp sahada birleştirilmesine dayanan modelle konut üretiminin ölçeklendirilmesi hedefleniyor.
Şimşek'e göre modüler ve yapısal çelik sistemlerinin yaygınlaştırılmasıyla şantiye süresini üçte bire indirmek mümkün. Derneğin ortaya koyduğu senaryoda, yılda 500 bin konut üretimi için 3,5 milyon ton yapısal çelik, 120 bin kişilik insan kaynağı ve her biri 20 bin metrekare büyüklüğünde 135 fabrika gerekiyor.
Bu üretim altyapısının kurulması ve mevcut kaynakların endüstriyel yapı üretimine yönlendirilmesiyle üç yılda 1 milyon modüler çelik konut üretilebileceğini ifade eden Şimşek, kentsel dönüşümün aynı zamanda yeni bir sanayi ve istihdam alanı oluşturabileceğini belirtti.
Malzemeden tamamlanmış yapı ihracatına
Manifesto, çelik üretim kapasitesinin daha yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesini de gündeme taşıyor. TUCSA'nın paylaştığı verilere göre üyelerinin yıllık çelik konstrüksiyon üretim kapasitesi yaklaşık 750 bin ton, yıllık ihracatı ise yaklaşık 450 bin ton seviyesinde bulunuyor.
Dernek, bu kapasiteyi yapısal çelik sistemleri, modüler yapılar ve tamamlanmış yapı ihracatıyla büyütmeyi hedefliyor. Şimşek, "İnşaat malzemesini değil, inşaatın kendisini ihraç edeceğiz" sözleriyle ifade ettiği yaklaşım kapsamında üretim, mühendislik ve teknolojinin aynı ekosistemde buluşturulmasını amaçladıklarını söyledi.
Kalite, eğitim ve teknoloji gündemde
Yeni dönem yol haritasında kalite ve teknik yeterlilik de yer alıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile yürütülen iş birliği kapsamında TUCSAMARK sisteminin güçlendirilmesi; TUCSA AKADEMİ ile sürekli eğitim ve nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi hedefleniyor.
Dernek, yapı güvenliğinin tasarım, üretim ve uygulamanın ortak standartlarla yönetilmesine bağlı olduğunu vurguluyor. Tasarımda yapay zeka ve algoritmik modelleme, üretimde robotik otomasyon ve dijital ikiz uygulamalarıyla verimliliğin ve uluslararası rekabet gücünün artırılması da gündemde. Geri dönüştürülebilirlik, kuru montaj ve döngüsel ekonomi yaklaşımı ise manifestonun sürdürülebilirlik başlıklarını oluşturuyor.
TUCSA, dönüşüm gündemini 2 Aralık'ta düzenlenecek 27. Yapısal Çelik Günü Zirvesi'ne taşıyacak. Zirvede kamu, sanayi, akademi, mimarlık, mühendislik ve yatırım dünyasının katılımıyla sektörün geleceği ve yeni üretim modelleri ele alınacak.