Liderliğin Yeni Ölçütü Görünürlük

Riadh Manita, Najoua Elommal & Michel Dalmas

Profesyonel hizmet firmalarında bir zamanlar liderliği sessiz mükemmellik tanımlardı. Bir ortak, uzmanlığı, sadakati ve ketumluğuyla nüfuz kazanırdı. Ancak her toplantının tekrar izlenebildiği, her yorumun değerlendirilebildiği ve her kararın çevrimiçi olarak incelenebildiği yüksek şeffaflık çağında, yalnızca yetkinlik artık güveni sürdüremiyor. Görünürlük, liderliğin yeni ölçütü haline geldi.
Dört Büyükler'de ve diğer büyük danışmanlık ortaklıklarında performans artık sadece liderlerin başardıklarıyla değil, katkılarının ne kadar açık bir şekilde görülebildiği ve anlaşılabildiğiyle de ölçülüyor. Her LinkedIn gönderisi, müşteri yorumu veya şirket içi gösterge paneli, güvenilirliğin bir işareti haline geliyor. Yükselen liderler, etkilerini anlaşılır kılan, çalışmalarının müşterilere, meslektaşlarına ve şirketin misyonuna nasıl hizmet ettiğini gösterenler. Üst düzey bir yöneticinin dediği gibi, "İnsanlar değerinizi göremiyorsa o değerin olmadığını varsayıyor."

Değişim ego veya kendini öne çıkarmayla ilgili değil; meşruiyetle ilgili. Şeffaflık, organizasyonların yetki verme biçimini değiştirdi. Meslektaşlarca tanınma ve müşteri güvenine dayalı bir sistemde kişisel itibarı artık açık iletişim, tutarlı davranış ve uyumlu dijital mevcudiyet yoluyla yetkinliği görünür bir şekilde sergileme yeteneği belirliyor. Görünür meşruiyeti ustaca kullananlar, diğerlerinin takip ettiği referans noktaları haline geliyor.

Liderlerin bunu başarıyla gerçekleştirmeyi öğrenmesine yardımcı olmak için küresel denetim ve danışmanlık firmalarından 19 üst düzey ortak ve yöneticiyle görüştük. Onların deneyimleri, liderlerin görünürlüğü yüzeysel bir gösteriden bir yönetim varlığına güveni ve hesap verebilirliği güçlendirme aracına nasıl dönüştürebileceğini ortaya koyuyor. Onların içgörülerinden, birbirine bağlı üç kaldıraçtan oluşan bir model ortaya çıkıyor: İçsel tanınma, dışsal itibar ve dijital güven. Bu bileşenler birlikte 'Görünürlük-Meşruiyet Modeli' olarak adlandırdığımız şeyi oluşturuyor yani şeffaflık çağında güvenilir bir şekilde liderlik yapmak için pratik bir çerçeveyi. Bu yeni ortamda liderler için zorluk, dikkat çekmek değil; tutarlı ve dürüst davranarak bu dikkati hak etmek.

Danışmanlık Şirketleri için önemli

Görünürlük bir pazarlama aksesuarı değil, profesyonel firmalarda temel bir mekanizma haline gelmiş durumda. Uzmanlık ve meslektaş güvenine dayalı ortaklıklarda otorite yukarıdan dayatılmaz; bireyin katkılarını takdir eden diğerleri tarafından verilir. Bu katkılar görünmez kaldığında meşruiyet aşınır. Kıdemli ortaklarla yapılan görüşmelerde tekrar tekrar ortaya çıkan bir tema vardı: Performans görünür olmadığında hiç olmasa da olur. İç ağlar, müşteri algıları ve dijital mevcudiyet artık kimin itibar kazanacağını belirliyor. Görünürlük, bu bağlamda, uyumu, güvenilirliği ve ortak değerleri ortaya koyuyor. Görünmez kalan kişiler olağanüstü işler ortaya koyduklarında bile ilgisiz olarak algılanma riskiyle karşı karşıya kalıyor. Onlarca yıldır görünürlük kişisel bir tercih olarak ele alındı: Bazı liderler ilgi odağı olmayı severken diğerleri sahne arkasında kalmayı tercih etti. Ancak bu artık bir tercih meselesi değil. Müşteri analitiği ve sosyal platformlar gibi teknolojiler, katkıları ölçülebilir ve itibarı izlenebilir hale getirerek görünürlüğü kurumsallaştırdı.

Paris'te görüşülen bir ortak, sessiz kalmanın bir eksiklik haline geldiğini belirtti. Eskiden ekiplerin değerlendirilmesinde kullanılan ölçütler (müşteri geri bildirim puanları, iç kullanım ve faturalama panoları, meslektaş değerlendirmeleri ve iç bilgi platformlarındaki görünürlük gibi) artık bireylere de uygulanıyor. Etkinin yatay olarak aktığı bir sistemde görünürlük kimin uzmanlığının şirket bilgisi haline geleceğini ve kimin girişimlerinin destek göreceğini belirliyor. Bu anlamda görünürlük bir tür yönetim gücü haline geldi. Görünürlük kimin fikirlerinin dolaşımda olacağını ve kimin sesinin kararları şekillendireceğini belirliyor.

Gösterişi Değil Katkıyı Yansıtmak

Teknik zekasıyla tanınan ancak iletişim becerileri sınırlı olan kıdemli bir denetim ortağını ele alalım. Projeleri her zaman başarılı oluyordu, ancak ekibinin dışındakilerin çoğu bu projeler hakkında fazla bilgi sahibi değildi. Terfi zamanı geldiğinde, meslektaşları, ilerlemelerini birimler arasında paylaşan, düşünce yazıları yayınlayan ve kamuoyu önünde mentorluk yapan adayları tercih etti. Ortağın mükemmelliği görünmez ve ödüllendirilmemiş kaldı. Öte yandan, aynı firmadaki bir başka lider, görünürlüğü liderlik disiplininin bir parçası haline getirdi. Departmanlar arası görev güçleri oluşturdu, açık öğrenme oturumları düzenledi ve ekip sonuçlarını vurgulayan kısa iç güncellemeler yayınladı. Görünürlüğü kendi kendini tanıtarak değil, kurumsal sorumluluk göstererek elde etti. İki yıl içinde yönetim kuruluna katılmaya davet edildi.
Ders açık: Görünürlük yetkinliği güçlendirir; bireysel performansı o bireye duyulan organizasyonel güvene dönüştürür. Şeffaf şirketlerde insanların gördüğü şey inandığı şey haline gelir. Liderler için zorluk, bu görünürlüğü muteber kılmak yani gösterişi değil, katkıyı yansıtmasını sağlamak.

Görünür Otoritenin Üç Kaldıracı

Deneyim ve kıdemin artık yeterli olmadığı bir dönemde profesyonel hizmet firmalarındaki liderler bu tür bir güveni telkin etmek için gereken görünürlüğü nasıl kazanabilir? 19 kıdemli ortakla yaptığımız görüşmelerden birbirine bağlı üç kaldıraç ortaya çıktı: 'İçsel tanınma', 'dışsal itibar' ve 'dijital güven'. Bunlar bir araya gelerek mevcudiyeti güvenilirliğe dönüştüren bir çark olan Görünürlük-Meşruiyet Modeli'ni oluşturuyor. Şimdi bu üç kaldıracın her birine daha yakından bakalım.

İçsel tanınma: Etki, organizasyonun içinde başlar. İlerleyenler sadece iyi performans göstermekle kalmaz, katkılarının görünür olmasını ve şirketin ortak misyonuyla uyumlu olmasını sağlar. Kendi iş biriminin ötesine geçer; yenilik, yetenek ve müşteri deneyimi gibi genel konuların sorumluluğunu üstlenir ve başkalarının kaçındığı sorunlarda ilerleme kaydeder. Kıdemli bir ortak bunu açıkça şöyle ifade etti: "İnsanlar, çözmeniz gerekmeyen bir sorunu çözdüğünüzde size güvenmeye başlar." Liderler, şirket genelinde girişimlere öncülük ederek, görünür bir şekilde koçluk yaparak ve sonuçları şeffaf bir şekilde ileterek güvenilirliğini işaret eder. Liderlerin görünürlüğü gürültüyle ilgili bir şey değildir; anlaşılır kılınmış kurumsal sadakatle ilgilidir.
Geri dönüş yapan bir liderin öyküsü bu dönüşümü resmediyor. Dört Büyükler'den biri olan danışmanlık firmasından stratejik anlaşmazlıklar nedeniyle ayrıldıktan sonra, farklı bir şekilde liderlik yapmaya kararlı bir şekilde başka bir ortaklığa girdi. Sadece teknik mükemmelliğe güvenmek yerine kaydettiği ilerlemeyi paylaşmaya, farklı departmanlar arasında mentorluk yapmaya ve çevrimiçi olarak açıkça etkileşim kurmaya başladı. İki yıl içinde üst yönetime geri döndü. Meşruiyeti hiyerarşi yoluyla değil, görünür dürüstlük yoluyla başkalarına hizmet ederken görülmesiyle artmıştı.

Dışsal itibar: Görünürlük, dışarıdan bakıldığında, şirket savunuculuğuna dönüşür. Sektörel yayınlarda makaleler yayınlayan, konferanslarda konuşan, sektör kurullarına katılan veya şirketlerini düzenleyici kurumlar nezdinde temsil eden liderler firmalarının itibarını artırır. Paris'te bir ortak, "Adınız davet listesinde olduğunda firmanın itibarı sizden önce gelir" diyerek bunun altını çizdi. Yapılan şey, kendini tanıtmak değil; sorumlu kurumsal yöneticilik. Liderler, kamuoyuna yönelik mesajlarını firmanın değerleriyle uyumlu hale getirerek kişisel itibarlarını organizasyonel sermayeye dönüştürür.

Sessizlik Risk Barındırıyor

Dijital güven: Liderliğin yeni ve amansız aynasıyla tanışın. Şeffaf sosyal medya paylaşımları, algoritmalar, gösterge panelleri ve duygu analizleri, itibarı herhangi bir yıllık değerlendirmeden çok daha hızlı bir şekilde ölçüyor. Bir yönetim kurulu üyesi, "Dijitalin gürültü olduğunu düşünürdüm, ta ki sessizliğin risk olduğunu anlayana kadar" itirafında bulundu. Dijital görünürlük kibir değil, doğrulamadır. Liderler, dijital güveni çevrimiçi ayak izlerinin çevrimdışı davranışlarıyla uyumlu olmasını ve tutarlı bir ton, şeffaf yanıtlar, ekip takdiri ve özgün hikaye anlatımı içermesini sağlayarak inşa eder.

MIT Sloan'dan David Kiron ve Michael Schrage'nin araştırmalarında tespit ettiği gibi, dijital şeffaflık kişisel niyetleri kamuoyu algısıyla uyumlu hale getirmenin disiplinli bir yolu olan sorumlu yöneticilik işlevini yerine getirdiğinde en iyi sonucu verir. Bu hesap verebilirlik biçimini benimseyen liderler, teknolojiyi kişisel itibarın bir müttefiki haline getirir.
Bu üç kaldıraç içsel tanınma, dışsal itibar ve dijital güven doğru şekilde uygulandığında, bir lidere organizasyonel güven duyulmasını sağlayacak şekilde birlikte çalışır. İçsel başarı, liderlere dışsal görünürlük kazandırır; dışsal otorite dijital sinyalleri güçlendirir; dijital tutarlılık içsel desteği artırır. Bunlar birlikte dürüstlüklü bir görünürlük yaratır. Bu, itibar ve etkinin kendi kendini güçlendiren döngüsüdür. Bunlar birbirinden uzaklaştığında, görünürlük gürültüye dönüşür ve meşruiyet ortadan kalkar.

Liderlere ve Organizasyonlara Öneriler

Bulgularımız liderler ve danışmanlık şirketleri için neyi ortaya koyuyor? Görünürlük tercihe bağlı değil; amaçlı ve disiplinli olmalı. Bireysel liderler, şirketlerinin ve kendi görünürlüklerini etkili bir şekilde artırmak için şu üç adımı atmalı:

1. Katkınızı anlaşılır kılın: Liderlik niyetin şeffaflığıyla başlar. Sadece ne yaptığınızı değil, neden böyle davrandığınızı da açıklayın. Karmaşık sonuçları başkalarının kavrayabileceği anlatılara dönüştürün, çünkü insanlar görebildiği ve anlayabildiği şeylere güvenir.

2. Rolünüzün ötesinde görünür bir şekilde hizmet edin: Sürdürülebilirlik, kapsayıcılık, yenilik ve yetenek gibi şirketin bir bütün olarak ilerlemesini sağlayan konularda sorumluluk üstlenin. Hırsı değil, hizmeti işaret eden görünürlük, liderlere meslektaşları arasında meşruiyet kazandırır.

3. Tutarlı bir mevcudiyet geliştirin: İçsel, dışsal ve dijital olarak yansıttığınız şeyler arasında tutarlılığı koruyun. Paydaş güvenini zaman içinde sürdüren şey nicelik değil, tutarlılıktır.

Liderler ayrıca şu soruları kendine sormalı:
■ Yaptıklarım görülüyor mu ve doğru nedenlerle mi görülüyor?
■ Görünürlüğüm başkalarına bana olduğu kadar fayda sağlıyor mu?
■ Dijital ayak izim değerlerimi doğruluyor mu yoksa onlarla çelişiyor mu?

Yönetim kurulları ve üst kurullar da lider yetiştirmeye ve organizasyonun görünürlüğünü yönetmeye yönelik adımlar atmalı:

1. Yetenek değerlendirme sistemlerine görünür dürüstlüğü entegre edin. Gayriresmi itibara olan bağımlılığı liderlerin firmanın misyonunu nasıl temsil ettiğine dair açık değerlendirmelerle değiştirin. Mentorluğu, birimler arası çalışmayı ve sorumlu iletişimi terfi ve ödüllendirme kriterleri olarak kabul edin.
2. Kendini öne çıkarmayı değil, sorumluluk yöneticiliği ödüllendirin. Teşvikler kültürü şekillendirir. Görünürlük kolektif hale geldiğinde katkı ve öğrenmeye dayalı olduğunda egoyu değil, hesap verebilirliği güçlendirir.

3. Dijital mevcudiyeti bir performans ölçütü olarak değil, erken bir sinyal olarak ele alın. Liderlerin görünür kılmayı seçtiği şeyler paylaştığı, onayladığı veya güçlendirdiği şeyler beyan ettiği değerler ile gerçek öncelikleri arasındaki uyum hakkında ipuçları sunar. Yönetim kurulları, niceliği veya cilayı ödüllendirmek yerine zaman içinde tutarlılığa bakmalı: Bir liderin kamuoyundaki sesi firmanın misyonunu yansıtıyor mu? Kolektif hedefleri veya bireysel markalaşmayı güçlendiriyor mu? Bu sorular sorulduğunda görünürlük bir teşhis aracı haline gelir. Bu da yönetim kurullarının niyet ve davranış arasında ortaya çıkan boşlukları, bunlar kültürde, güvende veya itibar sonuçlarında kendini göstermeden önce tespit etmesine yardımcı olur.

Güvenin Yeni Geçer Akçesi Görünürlük

Profesyonel hizmet firmalarında liderlik, her zaman yetkinliğe ve güvene dayalı olmuştur. Değişen şey, bu güvenin nasıl kazanıldığı. Şeffaflık çağında liderler artık sessiz özveriye bel bağlayamaz. Liderler için görünürlük, performans kadar dikkatli bir şekilde yönetilmesi gereken bir şey. Organizasyonlar için de finansal kontroldeki disiplinle yönetilmesi gereken bir şey. Görünürlük bir iletişim egzersizi değil, bir hesap verebilirlik sistemi. Şeffaflığı kendini gösterme değil, hizmet etme eylemi haline getiren liderler başarılı olacak. Bu liderler güven ekonomisinde görülenin inanılanı şekillendirdiğini ve inanılanın da kimin liderlik yapacağını belirlediğini anlar.

Riadh Manita, Fransa'daki Neoma İşletme Okulu'nda muhasebe ve denetim profesörü ve CPA (Sertifikalı Kamu Muhasebecisi) ünvanına sahip. Muhasebe ve denetim üzerine beş kitabın ortak yazarı ve denetim, risk ve finans liderleriyle atölye çalışmaları yürütüyor. Najoua Elommal, Paris'teki Istec İşletme Okulu'nda pazarlama ve strateji profesörü ve ekonomik ve teknolojik dinamikler üzerine yakında yayınlanacak iki kitabın ortak yazarı. Michel Dalmas, ICD İşletme Okulu'nda (IGENSIA Eğitim Grubu) yönetim ve liderlik profesörü ve Ticaret, Pazarlama ve Dağıtımda Gelecek Çalışmaları Enstitüsü direktörü. Yakında yayınlanacak olan "Professions in Commerce: Towards 2030" [Ticarette Meslekler: 2030'a Doğru] kitabının yazarı.